mapa strony   |   kontakt   |

Obwieszczenia 2010

LUBUSKI WOJEWÓDZKI KONSERWATOR ZABYTKÓW
W ZIELONEJ GÓRZE

ul. Kopernika 1, 65-063 Zielona Góra, tel. (0-68) 324-74-11, fax. (0-68) 325-37-45, www.lwkz.pl

Zielona Góra, dnia 20.12.2010 r.

RZD.4201-233/10 [8]

Nr rej. 57; III-19/58; 2163/75; KOK-I-11/76.


O B W I E S Z C Z E N I E

W SPRAWIE WYJAŚNIENIA WĄTPLIWOŚCI CO DO TREŚCI DECYZJI
O WPISIE DO REJESTRU ZABYTKÓW
ZESPOŁU URBANISTYCZNO- KRAJOBRAZOWEGO MIASTA OŚNO LUBUSKIE


POSTANOWIENIE

Działając na podstawie art. 49 i art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 pkt 1, art. 91 ust. 4 pkt 4 i art. 94 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 roku, Nr 162 poz. 1568 ze zm.), na wniosek Burmistrza Ośna Lubuskiego znak: BP.4041-1/10 z dnia 22.06.2010 r.,

Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków
postanawia

wyjaśnić wątpliwości, co do treści orzeczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków
w Zielonej Górze z dnia 4 czerwca 1955 r., numer rejestru 57, orzeczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zielonej Górze z dnia 28 sierpnia 1958 r., numer rejestru III-19/59, decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zielonej Górze z dnia 31 stycznia 1975 r., l.dz. KL-IV-680/4/75, numer rejestru 2163/75 oraz decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 października 1976 r., l.dz. KL-I-5340/11/76, numer rejestru KOK-I-11/76, w kwestii uściślenia przebiegu granic zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta Ośno Lubuskie, objętych ochroną na podstawie ww. decyzji.

w następujący sposób:

1) granica historycznego układu urbanistycznego miasta Ośno Lubuskie, objętego ochroną prawną, przebiega w następujący sposób:

po stronie północnej:
• biegnie pomiędzy ulicą Gronowską a Wodną, przecinając działki nr 273, 261/32, 278, 261/11 i 277;
• przebiega między ulicami Wodną, Aleją Basztową a 3 Maja, przecinając działki nr 290, 289, a następnie biegnąc powyżej cieku wodnego (działka nr 298), przecinając łąki i lasy.

po stronie wschodniej:
• biegnie pomiędzy ulicami 3 Maja a 11 Listopada, przecinając działkę nr 566/5, ciek wodny, a następnie działki nr 573/14, 573/17, 573/18, 573/3;
• przebiega pomiędzy ulicami 11 Listopada, Łąkową a Bolesława Chrobrego, przecinając działki nr 678/4, 678/5, 679, 680/4, biegnąc po wschodnich granicach działek nr 681, 683, 684/2, 685, 686/2, przecinając działki nr 690, 691, 692/4, 692/3.

po stronie południowej:
• przebiega między ulicami Bolesława Chrobrego, Kolejową, Słowackiego a Aleją Pokoju, przecinając działki nr 668/2, 670/2, 660, 653/1, 652, 636/2, 634/2, 633, 632, 618;
• biegnie wzdłuż północnej granicy drogi (działka nr 485) aż do cieku wodnego, następnie przecina działkę nr 486/3 i przebiega wzdłuż północnych granic działek nr 486/1, 484;
• biegnie między ulicami Ogrodową a Słubicką, przecinając działki nr 732/4, 731, łąki
i cieki wodne (działki nr 429, 428), a następnie działki nr 423/2, 421/6, 421/7, 420, 419, 272/1.

po stronie zachodniej:
• obejmuje teren pomiędzy ulicami Słubicką, Wrzosową a Zachodnią, biegnąc po wewnętrznej krawędzi ulicy Wrzosowej i zewnętrznej fragmentu ulicy Zachodniej, aż do ulicy Gronowskiej.

Wyżej opisane granice zostały zaznaczone na załącznikach graficznych nr 1 i 2 stanowiących integralną część niniejszego postanowienia.

2) „ochroną krajobrazową objęty zostaje ponadto teren położony w promieniu 1 km od granicy ścisłej ochrony”. Zgodnie z obowiązującą stawą z dnia 23 lipca 2003 r.
o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) ww. obszar stanowi otoczenie zabytku. W rozumieniu art. 3 pkt. 15 tej ustawy: otoczenie – teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych.

Granice otoczenia zespołu urbanistycznego miasta Ośno Lubuskie zostały zaznaczone na załączniku graficznym nr 2 stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia.


Uzasadnienie

Wnioskiem o znaku: BP.4041-1/10 z dnia 22.06.2010 r. Burmistrz Ośna Lubuskiego zwrócił się do Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o weryfikację wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego miasta Ośno Lubuskie i o wytyczenie na mapie granic ochrony prawnej zabytku.
Dnia 02.09.2010 r., przy udziale przedstawiciela wnioskodawcy, Kierownik Delegatury w Gorzowie Wlkp. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Zielonej Górze, przeprowadził oględziny terenu objętego ochroną prawną (Protokół nr 133/2010). Natomiast dnia 13.10.2010 r. umożliwiono Stronom zapoznanie się z dokumentacją zgromadzoną w toku prowadzącego postępowania. Wyjaśniając przebieg granic ochrony zabytkowego zespołu, wzięto pod uwagę treści orzeczeń i decyzji o wpisie do rejestru zabytków zabytku, załączniki graficzne stanowiące ich integralną cześć, dokumentację przechowywaną w zbiorach archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatura w Gorzowie Wlkp. oraz weryfikację przeprowadzoną w terenie.
Miasto Ośno Lubuskie jako zespół stanowi cenny zabytek urbanistyczny
o średniowiecznym rozplanowaniu. Układ miasta zachował cechy przestrzenne wykształcone w wyniku procesu historycznego w wiekach XIII i XIV, z podziałami parceli o proweniencji osiemnastowiecznej oraz ze zmianami urbanistycznymi dokonanymi w XIX w. Zachowany system średniowiecznych obwarowań miejskich należy do unikalnych przykładów architektury obronnej. Na terenie miasta znajduje się szereg ciekawych obiektów architektury sakralnej, mieszkalnej i budynków użyteczności publicznej, zachowały się ponadto zespoły starodrzewu oraz interesujące przykłady architektury sepulkralnej. Ze względu na posiadane historyczne wartości architektoniczne oraz przestrzenno-kompozycyjne, przedmiotowy układ urbanistyczny wpisany został do rejestru zabytków. W związku z powyższym, podlega on ochronie prawnej na podstawie art. 7 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Ze względu na ochronę wartości widokowych zabytku oraz jego ochronę przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych, wyznaczono wokół niego jednokilometrową strefę ochrony krajobrazowej.
Granice ochrony prawnej zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta Ośno Lubuskie wytyczono w oparciu o zapisy w decyzjach o wpisie do rejestru zabytków oraz na podstawie zebranych materiałów dowodowych. Granice zespołu, wykreślone w powyższych dokumentach, zweryfikowano na podstawie oględzin zabytku. Wyżej wymienione granice zostały opisane w rozstrzygnięciu niniejszego postanowienia oraz naniesione na załącznikach graficznych.
Zgodnie z przepisem art. 113 § 2 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości, co do treści decyzji.
Wobec powyższego, należało orzec jak w sentencji.


Pouczenie

Od niniejszego postanowienia służy Stronom zażalenie do Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego w Warszawie za pośrednictwem Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w terminie 7 dni od jego dostarczenia.
Doręczenie niniejszego postanowienia uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Załączniki:
1. Mapa w skali 1: 2000 z naniesionymi granicami układu urbanistycznego miasta Ośno Lubuskie;
2. Mapa w skali 1: 5000 z naniesionymi granicami układu urbanistycznego miasta Ośno Lubuskie wraz z otoczeniem w promieniu 1 km.

Otrzymują:
1. Burmistrz Ośna Lubuskiego, Rynek 1, 69-220 Ośno Lubuskie,
2. Właściciele i użytkownicy wieczyści w drodze obwieszczenia lub inny zwyczajowo przyjęty w Ośnie Lubuskim sposób.

Do wiadomości:
1. Starostwo Powiatowe w Słubicach, ul. Piłsudskiego 20, 69-100 Słubice,
2. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, ul. Szwoleżerów 9, 00-464 Warszawa,
3. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków Delegatura w Gorzowie Wlkp.,
ul. Kosynierów Gdyńskich 75, 66-400 Gorzów Wlkp.,
4. aa 4575, 4280, 4594, 7268, 8260

Opracował: mgr Edyta Szreder-Ślaska


LUBUSKI WOJEWÓDZKI KONSERWATOR ZABYTKÓW
W ZIELONEJ GÓRZE

ul. Kopernika 1, 65-063 Zielona Góra, tel. (0-68) 324-74-11, fax. (0-68) 325-37-45, www.lwkz.pl

Zielona Góra, dn. 13.08.2010 r.
RZD.4201-373/09 [13]
Nr rej. L-408/A
O B W I E S Z C Z E N I E
DECYZJA
W SPRAWIE WPISU DO REJESTRU ZABYTKÓW WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO HISTORYCZNEGO UKŁADU URBANISTYCZNEGO ZAMOŚCIA - DAWNEGO OSIEDLA ROBOTNICZEGO

Na podstawie art. 3 pkt 1, 2, 12, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4, art. 94 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zmianami) oraz art. 49 i 104 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), w wyniku postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. z dnia 30.11.2009 r., (data wpływu: 07.12.2009 r.), znak: WAB.MKZ.AD.-7360/206/09
L
ubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków
orzeka
• wpisać do rejestru zabytków województwa lubuskiego pod numerem rej. L-408/A następujący zabytek nieruchomy:

historyczny układ urbanistyczny Zamościa - dawnego osiedla robotniczego, położonego
w miejscowości Gorzów Wlkp. (gmina Gorzów Wlkp. o statusie miejskim, powiat grodzki)
w granicach opisanych poniżej i zaznaczonych na załączniku graficznym stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.
Granica historycznego układu urbanistycznego Zamościa – dawnego osiedla robotniczego, przebiega w następujący sposób:
po stronie północnej:
• wzdłuż południowej granicy ulicy Fabrycznej, tj. dz. 10/2 od skrzyżowania z ul. Waryńskiego do skrzyżowania z ul. Towarową:


po stronie wschodniej:
• wzdłuż wschodniej granicy dz. 180/2, tj. ul. Towarowej oraz po wschodniej granicy dz. 179, 185, 186, 188, 189, 190, wzdłuż wschodniej granicy dz. 180/2 oraz po wschodniej granicy dz. 183/3 i 184/1 do ul. Śląskiej

po stronie południowej:
• przecina dz. 1753/2, tj. ul. Śląską i biegnie wzdłuż zachodniej, południowej i wschodniej granicy działki nr 1333, następnie wzdłuż zachodniej granicy dz. 1317/1, zachodniej
i południowej granicy dz. 1317/2, południowej granicy dz.1316/1, zachodniej granicy dz. 1323/2, 1324/4, 1326/4, 1328/2, południowej granicy dz. 1328/2, 1328/1, wschodniej granicy dz. 1328/1, 1326/3, 1324/3, 1323/1, 1322, 1314, wzdłuż południowej granicy dz. 1753/2, przecina ul. Śląską i biegnie po północnej granicy dz. 1753/2, następnie po wschodniej granicy dz. 56 57, po południowej granicy dz. 1839/1, południowej
i zachodniej granicy dz. 58/7, zachodniej granicy dz. 58/5, 58/4, północnej granicy dz. 58/4, 1839/1, 76/1, 76/2, zachodniej, południowej i wschodniej granicy dz. 75, północnej granicy dz. 1840/10, wschodniej granicy dz. 107, południowej granicy dz. 132, północnej i wschodniej granicy dz. 153, południowej granicy dz. 158/2, dz. 1840/9, 1840/8 i 1840/6, wschodniej granicy działki 76/2 oraz północnej granicy dz. 1753/2 do wschodniej granicy dz. 184/1

po stronie zachodniej:
• wzdłuż zachodniej granicy dz. 15 tj. ul. Waryńskiego, wzdłuż północnej i zachodniej granicy dz. 1775, wzdłuż zachodniej granicy dz.1776, 1777, 1778, 1779, 1782, 1783, 1786, 1787/2, 1788/2, 1789/1, 1793, 1790, wzdłuż północnej granicy dz. 1753/2, tj. ul. Śląskiej i zachodniej granicy działki 1333.
Wyżej opisane granice zostały zaznaczone na załączniku graficznym stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.
• odmówić wpisania do rejestru zabytków województwa lubuskiego wnioskowanej części układu urbanistycznego Zamościa obejmującej Osiedle Ułańskie, zabudowę północnej pierzei ul. Śląskiej, wschodniej partii ul. Śląskiej, partii ul. Kolejowej oraz ul. Wawrzyniaka wraz z parkiem

Uzasadnienie
Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zmianami) do rejestru zabytków wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy.
W dniu 09.02.2010 r. Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków wszczął
na wniosek Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zabytków województwa lubuskiego historycznego układu urbanistycznego Zamościa w Gorzowie Wlkp. W dniu 09.03.2010 r. przeprowadzono oględziny ww. terenu oraz spotkanie z mieszkańcami. Natomiast w dniu 05.05.2010 r. oraz w dniach 7-11.05.2010r. umożliwiono stronom zapoznanie się z dokumentacją zgromadzoną w toku prowadzonego postępowania. Zainteresowani, w szczególności radni Rady Miejskiej Gorzowa Wlkp. reprezentujący swoich wyborców, właściciele, użytkownicy wieczyści, podmioty posiadające tytuł prawny do dysponowania nieruchomościami zlokalizowanymi w granicach zespołu urbanistycznego wpisywanego do rejestru zabytków, złożyli wnioski i uwagi do protokołu podczas spotkania w dniu 09.03.2010 r. zorganizowanego w Filii nr 6 Wojewódzkiej
i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gorzowie przy ul. Śląskiej 78 oraz w siedzibie Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gorzowie Wlkp. w dniu 05.05.2010 r. i dodatkowo w dniach 7-11.05.2010 r., sugerując możliwie jak najszerszy zakres wpisu do rejestru zabytków. Podnoszono przy tym degradację substancji mieszkaniowej, zapóźnienie cywilizacyjne dzielnicy oraz skomplikowane uwarunkowania społeczne, tymczasem
w przekonaniu mieszkańców wpis do rejestru zabytków powinien zwiększyć szanse na pozyskanie finansowych środków zewnętrznych na remonty, a w konsekwencji spowodować poprawienie warunków bytowych oraz estetyki.
Granice wpisu obszaru do rejestru zabytków określono w załączniku do wniosku Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. oraz dodatkowo w oparciu o zgromadzone materiały dowodowe, w tym m.in. o opinię wykonaną przez Regionalny Ośrodek Badań
i Dokumentacji Zabytków w Zielonej Górze w dniu 15.03.2010 roku, analizę kart ewidencyjnych zabytków architektury i budownictwa oraz na podstawie oględzin układu urbanistycznego oraz spotkania z mieszkańcami przeprowadzonego w dniu 09.03.2010 r. Granice te zostały naniesione na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji oraz opisane w sentencji. Obszar wynikający z wniosku Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. został zweryfikowany i ograniczony do zabudowy ul. Waryńskiego, Jasnej, Śląskiej, Towarowej oraz Fabrycznej. Negatywnie odniesiono się do objęcia ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego Osiedla Ułańskiego, zabudowy północnej pierzei ul. Śląskiej, wschodniej partii ul. Śląskiej, partii ul. Kolejowej oraz ul. Wawrzyniaka z uwagi na częściową dewaloryzację tego obszaru oraz brak spójności i zwartości zachowanej tam historycznej zabudowy.
Początki Zamościa - lewobrzeżnej dzielnicy Gorzowa sięgają czasów średniowiecza. W 1360 roku wzmiankowano most na rzece Warcie oraz kaplicę p.w. św. Jerzego,
w sąsiedztwie której znajdował się szpital i cmentarz. Ówczesna zabudowa dzielnicy była zlokalizowana wzdłuż dzisiejszych ulic Grobli, Jerzego i Przemysłowej. Obszar dzielnicy do czasu regulacji rzeki w okresie nowożytnym, charakteryzował się niekorzystnymi warunkami dla osadnictwa z uwagi na istniejące tam starorzecza, mokradła oraz okresowe podtapianie. Reliktem zabudowy z okresu nowożytnego pozostaje spichlerz - dawny magazyn prowiantów z 1772 roku, usytuowany w pobliżu przeprawy mostowej. Dynamiczny rozwój przestrzenny przedmieścia rozpoczął się w połowie XIX wieku i związany był z zakładaniem warsztatów rzemieślniczych oraz niewielkich zakładów przemysłowych. W pierwszej kolejności pod zabudowę wykorzystywane były tereny przylegające do ulicy Przemysłowej, gdzie zlokalizowana została fabryka Hermanna Pauckscha i w następnej kolejności Gustava Schrödera. Zabudowa mieszkalna usytuowana była wówczas w głównej mierze przy dzisiejszej ul. Fabrycznej oraz wzdłuż ulic Grobli i Przemysłowej. Do połowy XIX wieku dominowała tutaj zabudowa ryglowa. Porządkowanie zabudowy i układu przestrzennego dzielnicy miały miejsce po dwóch pożarach w latach 40. XIX wieku. Kolejny etap zabudowy dzielnicy posiadał już charakter planowy i prowadzony był od lat 70. XX wieku. W 1892 roku wybudowano most kolejowy na Warcie, łączący gorzowskie dworce, a w 1894 roku most na Kanale Ulgi. Na początku XX wieku po zachodniej stronie założenia wzniesiono zespół fabryki juty, zabudowując ulice budynkami mieszkalnymi i tworząc osiedle robotnicze na potrzeby zatrudnionych w tamtejszej fabryce.
Przedmiotowy obszar posiada w zróżnicowanym stopniu zachowany historyczny układ przestrzenny oraz historyczną zabudowę. Cenniejszym elementem zabudowy jest spichlerz wzniesiony po 1772 roku, związany z handlem warciańskim. Budynek z uwagi na szczególne wartości architektoniczno-przestrzenne wpisany został do rejestru zabytków. Po jego północnej stronie zlokalizowane jest w miejscu nowożytnych umocnień ziemnych założenie parkowe. We wschodniej części dzielnicy na uwagę zasługuje pierzeja ulicy Wał Okrężny, złożona z parterowych i dwukondygnacyjnych budynków mieszkalnych, kształtująca panoramę nadwarciańską. Po wschodniej stronie ulicy znajduje się willa Hermanna Pauckscha, obecnie Grodzki Dom Kultury, wpisana indywidualnie do rejestru zabytków wraz z parkiem i kordegardą. Zamknięciem pierzei po stronie wschodniej, przy ul. Grobla 1, jest spichlerz z początku XIX wieku, który ze względu na reprezentowane wartości wpisany jest do rejestru zabytków. W północnej części dzielnicy zlokalizowany jest kościół p.w. Chrystusa Króla z 1930 roku oraz budynek szkoły przy ul. Przemysłowej z początku XX wieku. Budynki te również zostały objęte ochroną prawną na podstawie wpisu do rejestru zabytków. Na uwagę zasługują również zespoły historycznej zabudowy przy ul. Grobla, Kolejowej, Wawrzyniaka, Przemysłowej czy Zielonej. Z uwagi na zmianę przebiegu ul. Grobla oraz przebudowę skrzyżowania ul. Grobla z Woskową i Zieloną, przekształceniu uległ historyczny układ przestrzenny, a w miejscu dawnych zakładów przemysłowych planuje się aktualnie budowę nowoczesnej, wielkopowierzchniowej galerii handlowej. Również
w zabudowie poszczególnych ulic zlokalizowane są współczesne obiekty budowlane, w tym m.in. hale fabryczne, sklepy wielkopowierzchniowe, a także stadion żużlowy, wpływające
w sposób dewaloryzujący na historyczną zabudowę dzielnicy oraz jej oryginalny układ przestrzenny i kompozycyjny. W związku z powyższym, mając na względzie opinię ROBiDZ-u w Zielonej Górze, analizę prowadzoną przez Kierownika Delegatury WUOZ
w Gorzowie Wlkp. oraz pozostały materiał dowodowy, należy wskazać jedynie na zachodnią część założenia jako na zwarty układ przestrzenny o dobrze zachowanej historycznej zabudowie, a więc reprezentujący wartości pozwalające na objęcie ochroną poprzez wpis do rejestru zabytków. Poszczególne partie zabudowy dzielnicy kwalifikują się do objęcia ochroną jako historyczne zespoły zabudowy, a wybrane realizacje z zakresu architektury
i budownictwa do objęcia ochroną poprzez indywidualny wpis do rejestru zabytków.
Najlepiej zachowanym fragmentem dzielnicy, zlokalizowanym po stronie zachodniej założenia jest zabudowa dawnego osiedla robotniczego, obejmującego ul. Waryńskiego, Jasną, Towarową i Śląską. Początek zabudowie tej części dzielnicy dała fabryka juty należąca do Maxa Bahra (1848-1930). Zespół został założony w latach 1903-1904, a w trosce
o robotników oraz ich rodziny fabrykant stworzył system socjalny, wznosząc w sąsiedztwie budynki mieszkalne. W 1907 roku uruchomił ochronkę, a w trzy lata później przedszkole wraz ze żłobkiem przy ul. Śląskiej. Ponadto przy fabryce działały: stacja pogotowia, izba porodowa, stołówka, biblioteka, dom kultury, dom pobytu dla dziewcząt. Fabryka intensywnie się rozwijała. W 1908 roku wzniesiono dużą halę fabryczną, a w latach 1908-1913 kolejną halę oraz magazyn. W 1926 roku fabryka zajmowała teren ok. 50 tys. m2, a zatrudnionych w niej było ok. 3 tysięcy pracowników. W latach 30. XX wieku fabryka była największym przedsiębiorstwem w Gorzowie i największym tego typu w Niemczech.
Przedmiotowa część dzielnicy wyróżnia się regularnym układem ulic, z dwoma arteriami komunikacyjnymi: ul. Fabryczną i Śląską, które przebiegają równolegle do rzeki Warty. Prostopadłe do nich ulice to: Wawrzyniaka, Jasna i Towarowa. Największymi terenami zieleni są relikty ogrodów działkowych zakładanych przez robotników fabrycznych. Jedynym z nielicznych przykładów architektury użyteczności publicznej na terenie tego obszaru jest budynek dawnego przedszkola o zwartej bryle z historyzującym detalem, nakryty dachem mansardowym, zrealizowany według projektu Friedricha Crzellitzera - berlińskiego, architekta rządowego, znanego także z projektu Łaźni Miejskiej w Gorzowie.
Budynki mieszkalne, w tym w szczególności trzy lub czterokondygnacyjne kamienice czynszowe i modernistyczne bloki mieszkalne, nakryte dachami wielospadowymi posiadają
w elewacjach oszczędny detal architektoniczny i rzeźbiarski, opracowany w masie tynkarskiej lub w kształtce ceramicznej, na który składają się pilastry stanowiące wertykalną artykulację elewacji frontowych, gzymsy, geometryczne płyciny, proste, ceramiczne portale oraz detale rzeźbiarskie z główkami dziecięcymi i motywami zwierzęcymi. Do wyjątkowych należy wprowadzenie w budynkach przy ul. Jasnej dekoracji w formie nawiązującej do konstrukcji ryglowej, mieszczącej się w nurcie tzw. architektury rodzimej. Większość jednak zabudowy to realizacje modernistyczne, zrealizowane w stylistyce niemieckiego funkcjonalizmu. Obszar ten wyróżnia się jednolitą, zwartą zabudową, o symetrycznych i rytmicznych kompozycjach elewacji wraz z oszczędnym detalem. Negatywnie na zabudowę zespołu wpłynęła realizacja nowoczesnego osiedla mieszkaniowego w obrębie kwartału ulic Wawrzyniaka, Śląskiej, Towarowej i Fabrycznej, co nie doprowadziło ostatecznie do dewaloryzacji założenia, choć stanowi poważny dysonans w strukturze zabytkowej dzielnicy.
Obszar historycznego osiedla robotniczego zachował się do dnia dzisiejszego
w oryginalnej formie wraz z charakterystyczną, utrzymaną w jednolitym kostiumie architektonicznym niemieckiego funkcjonalizmu zabudową mieszkalną, pochodzącą
w znacznej mierze z lat 20.-30. XX wieku. Na zabudowę składają się w szczególności budynek użyteczności publicznej - dawne przedszkole wraz ze żłobkiem oraz budynki mieszkalne, a także gospodarcze, należące do robotników fabrycznych. Również historyczny układ komunikacyjny nie uległ przekształceniom. Zespół ten charakteryzuje się zwartością
i spójnością oraz reprezentuje interesujące rozwiązania przestrzenne, ukształtowane w 1 połowie XX wieku. Głównymi walorami obiektów są interesujące rozwiązania w zakresie kompozycji brył, elewacji oraz stosowania detalu architektonicznego i rzeźbiarskiego.
Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków negatywnie odniósł się natomiast do objęcia ochroną prawną w ramach historycznego układu urbanistycznego Zamościa Osiedla Ułańskiego, zabudowy północnej pierzei ul. Śląskiej, wschodniej partii ul. Śląskiej, partii ul. Kolejowej oraz ul. Wawrzyniaka. Należy w szczególności stwierdzić, że Osiedle Ułańskie jest współczesnym osiedlem mieszkaniowym, wprowadzonym w kwartał historycznej zabudowy wyznaczonej przez ul. Wawrzyniaka, Śląską, Towarową i Fabryczną. Zabudowa przedmiotowego kwartału tworzy dysonans w kontekście historycznych budynków mieszkalnych oraz nie respektuje historycznych wartości przestrzennych i kompozycyjnych. Również ze stanowiska konserwatorskiego nie mającym podstaw jest objęcie ochroną prawną fragmentarycznej zabudowy w północnej pierzei ul. Śląskiej, zabudowy wschodniej partii ul. Śląskiej, partii ul. Kolejowej oraz ul. Wawrzyniaka. W zabudowie tych ulic występują współczesne obiekty dysharmonizujące historyczny układ przestrzenny, zdewaloryzowane obiekty historyczne oraz niezabudowane nieruchomości gruntowe, przez co obszar ten utracił w znacznej mierze wartości zabytkowe, co uniemożliwia objęcie ochroną w ramach historycznego układu urbanistycznego. Nie mniej jednak w przyszłości możliwe będzie rozważenie objęcia poszczególnych zespołów budowlanych oraz pojedynczych zabytków budownictwa i architektury ochroną prawną poprzez wpis do rejestru zabytków.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz opisanych wyżej wartości historycznych, artystycznych i naukowych ustalono, że historyczny układ urbanistyczny Zamościa – dawnego osiedla robotniczego w miejscowości Gorzów Wlkp. spełnia warunki definicji zabytku zgodnie z art. 3 pkt. 1 oraz wyczerpuje dyspozycję art. 6 ust. 1 pkt. 1 lit. b) Ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a tym samym kwalifikuje się do objęcia ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków.
W związku z powyższym, w oparciu o art. 3 pkt 1, 2, 12, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. Niniejsza decyzja podlega doręczeniu przez publiczne obwieszczenie na podstawie art. 94 Ustawy o ochronie zabytków oraz art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pouczenie
Od decyzji niniejszej przysługuje stronom odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za pośrednictwem tutejszego organu w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia
w drodze publicznego obwieszczenia. Doręczenie niniejszej decyzji uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia.


Załączniki:
1) Mapa z naniesionymi granicami historycznego układu urbanistycznego Zamościa - zespołu dawnego osiedla robotniczego
2) Pouczenie o skutkach wpisu do rejestru zabytków.

Otrzymuje:
1. Właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości w drodze obwieszczenia lub
w inny zwyczajowo przyjęty w Gorzowie Wlkp. sposób,
2. Prezydent Miasta Gorzowa Wlkp. Urząd Miasta Gorzowa Wlkp., ul. Sikorskiego 3-4,
66-400 Gorzów Wlkp.,
3. Miejski Konserwator Zabytków, Urząd Miasta Gorzowa Wlkp., ul. Sikorskiego 3-4, 66-400 Gorzów Wlkp.,
4. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze, Delegatura w Gorzowie Wlkp., ul. Kosynierów Gdyńskich 75, 66-400 Gorzów Wlkp.,
5. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, ul. Szwoleżerów 9, 00-464 Warszawa,
6. aa 8134, 0270, 1957, 3013. 4823, 4800


LUBUSKI WOJEWÓDZKI         &n bsp;          &n bsp;          &n bsp;          &n bsp;          &n bsp;          &n bsp; Zielona Góra,dn. 02.07.2010 r.
KONSERWATOR ZABYTKÓW
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków
w Zielonej Górze
ul. Kopernika 1, 65-063 Zielona Góra

tel. (068) 324 73 90, 324 74 11, fax 325 37 45
e-mail: sekretariat.zgora@lwkz.pl, www.lwkz.pl

ZN.421-26/10[NMi/3]

O B W I E S Z C Z E N I E

PODJĘCIE DZIAŁAŃ PRZY ZABYTKU – UKŁADZIE URBANISTYCZNYM MIASTA NOWE MIASTECZKO WPISANYM DO REJESTRU POD NR 87, DZIAŁKACH:
nr 35/15, 259/5, 261, 265 przy ul. Moniuszki,
nr 20/1 przy ul. Moniuszki 2,
nr 35/8 przy ul. Moniuszki 3,
nr 246 przy ul. Kościelnej,
nr 21 przy ul. Kościuszki 25,
nr 35/16 przy ul. Łąkowej,
nr 179, 182/1 i 510/2 przy ul. Głogowskiej,
nr 465 przy ul. Głogowskiej 6,
nr 187 przy ul. Głogowskiej 11,
nr 194 i 225 przy ul. Długiej,
nr 224 przy ul. Długiej 2,
nr 466 przy ul. Ogrodowej,
nr 192 przy ul. Ogrodowej 3,
nr 197/3 i 198 przy ul. Kościuszki,
nr 220 i 226 przy ul. Zielonej,
nr 212 przy ul. Słowackiego,
nr 251, 254/1, 266 i 267 przy ul. Wojska Polskiego,
nr 264 przy ul. Wojska Polskiego 6,
nr 275 przy ul. Wojska Polskiego 15,
nr 277/1 przy ul. Wojska Polskiego 19,
nr 278 przy ul. Wojska Polskiego 21,
POLEGAJĄCYCH NA BUDOWIE I PRZEBUDOWIE SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ 0,4 KV, ZABUDOWIE SZAFEK KABLOWYCH, DEMONTAŻU ISTNIEJĄCEJ LINII NAPOWIETRZNEJ I PRZYŁĄCZY 0,4 KV.

D E C Y Z J A

Na podstawie art. 89 p. 2, art. 91 ust. 4 p. 4, art. 94, art. 6 ust. 1 p. 1 lit. b, art. 7 p. 1, art. 36 ust. 1 p. 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U.
z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.), w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia
9 czerwca 2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych (Dz. U. Nr 150, poz. 1579) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. 2000 r Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.),
po rozpatrzeniu wniosku po rozpatrzeniu wniosku firmy ENEA Operator Sp. z o.o. z siedzibą
w Poznaniu, ul. Strzeszyńska 58, reprezentowanej przez Pana Jerzego Koneckiego – przedstawiciela firmy Energetyka Poznańska Przedsiębiorstwo Usług Energetycznych ENERGOBUD Leszno
Sp. z o. o. z siedzibą w Zielonej Górze, złożonego dnia 28.05.2010 r. (data uzupełnienia: 29.06.2010 r.),

Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków
u d z i e l a p o z w o l e n i a n a

podjęcie działań przy zabytku – układzie urbanistycznym miasta Nowe Miasteczko wpisanym do rejestru pod nr 87, działkach: nr 35/15, 259/5, 261, 265 przy ul. Moniuszki, nr 20/1
przy ul. Moniuszki 2, nr 35/8 przy ul. Moniuszki 3, nr 246 przy ul. Kościelnej, nr 21
przy ul. Kościuszki 25, nr 35/16 przy ul. Łąkowej, nr 179, 182/1 i 510/2 przy ul. Głogowskiej,
nr 465 przy ul. Głogowskiej 6, nr 187 przy ul. Głogowskiej 11, nr 194 i 225 przy ul. Długiej,
nr 224 przy ul. Długiej 2, nr 466 przy ul. Ogrodowej, nr 192 przy ul. Ogrodowej 3, nr 197/3 i 198 przy ul. Kościuszki, nr 220 i 226 przy ul. Zielonej, nr 212 przy ul. Słowackiego, nr 251, 254/1, 266 i 267 przy ul. Wojska Polskiego, nr 264 przy ul. Wojska Polskiego 6, nr 275 przy ul. Wojska Polskiego 15, nr 277/1 przy ul. Wojska Polskiego 19, nr 278 przy ul. Wojska Polskiego 21, polegających na budowie i przebudowie sieci elektroenergetycznej 0,4 kV, zabudowie szafek kablowych, demontażu istniejącej linii napowietrznej i przyłączy 0,4 kV.

Ww. roboty zostaną wykonane w oparciu o przedstawiony Projekt budowlany – „Budowy
i przebudowy sieci elektroenergetycznej 0,4 kV oraz demontaż linii napowietrznych 0,4 kV w rejonie ulic: Moniuszki, Kościuszki, Wojska Polskiego, Kościelnej, Zielonej, Długiej, Słowackiego, Ogrodowej, Głogowskiej w ramach I-go etapu Rewitalizacji Starego Miasta w Nowym Miasteczku, dla optymalizacji parametrów zasilania w budownictwie mieszkaniowym, do realizacji w obrębie Nowe Miasteczko, na działkach nr: 20/1, 21, 35/8, 35/15, 35/16, 179, 182/1, 187, 192, 194, 197/3, 198, 212, 220, 224, 225, 226, 227/1, 246, 251, 254/1, 259/5, 261, 264, 265, 266, 267, 275, 278, 465, 466, 510/2”, autorstwa: mgr inż. J. Koneckiego; maj 2010 r.

Przewidywany termin rozpoczęcia i zakończenia działań: lipiec 2010 r. – luty 2011 r.

Uwaga! Pozwolenie wydaje się pod warunkiem spełniania obowiązków polegających na:
1. Zapewnieniu przez Inwestora prowadzenia badań archeologicznych w trakcie prac ziemnych związanych z realizacją ww. zamierzenia. Inwestor przed rozpoczęciem prac winien uzyskać pozwolenie Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie badań archeologicznych, zgodnie z art. 36 ust. 1 p. 5 ustawy z dn. 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162 poz. 1568 z późn. zm.).
2. Stosownie do § 5 ust. 5 p. 1 i 2 wyżej cyt. rozporządzenia informuję, że inwestor zobowiązany jest do zawiadomienia wojewódzkiego konserwatora zabytków o terminie rozpoczęcia
i zakończenia wskazanych w pozwoleniu prac oraz do niezwłocznego zawiadomienia
o wszelkich zagrożeniach lub nowych okolicznościach ujawnionych w trakcie prowadzenia wskazanych w pozwoleniu prac.

u z a s a d n i e n i e

Wnioskiem złożonym dnia 28 maja 2010 r. p. Jerzy Konecki, reprezentujący firmę ENEA Operator Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu, wystąpił do Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o udzielenie pozwolenia obejmującego budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznej 0,4 kV, zabudowę szafek kablowych, demontaż istniejącej linii napowietrznej i przyłączy 0,4 kV,
w rejonie ulic Moniuszki, Kościuszki, Wojska Polskiego, Kościelnej, Zielonej, Długiej, Słowackiego, Ogrodowej, Głogowskiej w Nowym Miasteczku. Po uzupełnieniu w dniu 29 czerwca 2010 r. dokumentów i informacji niezbędnych do rozpatrzenia sprawy przeprowadzono postępowanie administracyjne, w trakcie którego ustalono, że przedmiotowe zamierzenie nie wpłynie negatywnie
na wartości chronione zabytku - miasta Nowe Miasteczko. Realizacja inwestycji jest dopuszczalna
ze stanowiska konserwatorskiego.
Planowana inwestycja prowadzona będzie na terenie układu urbanistycznego miasta Nowe Miasteczko wpisanego do rejestru zabytków pod nr 87 decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 16 kwietnia 1958 r.
Wpisany do rejestru układ urbanistyczny podlega ochronie i opiece bez względu na stan zachowania, w myśl przepisu art. 6 ust. 1 p. 1 lit. b ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 p. 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami „podejmowanie działań mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru„ wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków w formie decyzji administracyjnej.
Z uwagi na fakt, iż planowana inwestycja obejmuje chroniony prawem teren historycznego miasta, ww. inwestycja wymagała pozwolenia Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W celu ochrony zabytku przed uszkodzeniem lub zniszczeniem, zgodnie z art. 36 ust. 3 ustalono warunek prowadzenia badań archeologicznych podczas prac ziemnych. Badania te zgodnie z art. 36 ust. 1 p. 5 wymagają uzyskania pozwolenia Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Ze względu na konieczność właściwego prowadzenia i nadzorowania robót budowlanych w sentencji określono warunki ważności decyzji.
Wobec powyższego na podstawie art. 91 ust. 4 p. 4, art. 89, art. 6 ust. 1 p. 1 lit. b, art. 7 p. 1,
art. 36 ust. 1 p. 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, orzeczono jak w sentencji.
Informuję, że:
1. Wojewódzki Konserwator Zabytków zgodnie z art. 47 ustawy z dn. 23 lipca 2003 r.
o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) może wznowić postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia, a następnie zmienić
je lub cofnąć, w drodze decyzji, jeżeli w trakcie wykonywania robót określonych
w pozwoleniu wystąpiły nowe fakty i okoliczności, mogące doprowadzić do uszkodzenia
lub zniszczenia zabytku.
2. Stosownie do § 5 ust. 1 p. 4 rozporządzenia Ministra Kultury z dn. 9 czerwca 2004 r. (Dz. U.
z 2004 r., Nr 150, poz.1579) informuję, że pozwolenie może być cofnięte lub zmienione
w razie ujawnienia, po jego wydaniu, nowych okoliczności, które mogą mieć wpływ na zakres prowadzenia wskazanych w pozwoleniu prac, robót, badań, innych działań.
3. Uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podjęcie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego (art. 36 ust. 8 ustawy z dn. 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.).

p o u c z e n i e

Od niniejszej decyzji służy stronom odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
w Warszawie za moim pośrednictwem w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.


Otrzymują:
1. Pełnomocnik ENEA Operator Sp. z o. o. – Pan Jerzy Konecki, Energetyka Poznańska Przedsiębiorstwo Usług Energetycznych ENERGOBUD Leszno Sp. z o. o. , ul. Prosta 13, 65-783 w Zielonej Górze
W załączeniu 1 egz. proj. budowlanego.
2. Gmina Nowe Miasteczko, ul. Rynek 2, 67-124 Nowe Miasteczko
Do wiadomości:
3. Starostwo Powiatowe, ul. Moniuszki 3b, 67-100 Nowa Sól
a/a (3414,4227)
D(ZN)-36.1.11
Opracowała: M. Lisiecka, 02.07.2010 r.

DOKONANO ZAPŁATY OPŁATY SKARBOWEJ
w wysokości 17 zł w dniu 28.05.2010 r.
W KASIE URZĘDU MIASTA W ZIELONEJ GÓRZE
NA RACHUNEK NR 37 1020 5402 0000 0102 0027 9190
ZA POKWITOWANIEM NR 70 KP 1 KWIT 26

Małgorzata Lisiecka
Starszy inst. ochrony zabytków
pieczęć urzędowa podpis osoby dokonującej adnotacji
imię, nazwisko, stanowisko służbowe

DOKONANO ZAPŁATY OPŁATY SKARBOWEJ
w wysokości 82 zł w dniu 24.06.2010 r.
NA RACHUNEK BANKOWY URZĘDU MIASTA
W ZIELONEJ GÓRZE
NR 37 1020 5402 0000 0102 0027 9190

Małgorzata Lisiecka
Starszy inst. ochrony zabytków
pieczęć urzędowa podpis osoby dokonującej adnotacji
imię, nazwisko, stanowisko służbowe


LUBUSKI WOJEWÓDZKI KONSERWATOR ZABYTKÓW
W ZIELONEJ GÓRZE

ul. Kopernika 1, 65-063 Zielona Góra, tel. (0-68) 324-74-11, fax. (0-68) 325-37-45, www.lwkz.pl

Zielona Góra, dnia 09.07.2010 r.

RZD.4201-97/09

Nr rejestru zabytków: L – 404 /A

OBWIESZCZENIE

D E C Y Z J A

W SPRAWIE WPISU DO REJSTRU ZABYTKÓW WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO HISTORYCZNEGO UKŁADU URBANISTYCZNEGO MIEJSCOWOŚCI TRZEBIEL


Na podstawie art. 49 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 3 p. 1 i p. 12, art. 6 ust. 1 p. 1 lit b, art. 7 p. 1, art. 8, art. 9 ust. 1, art. 89 ust. 2, art. 91 ust. 4 p. 4 i art. 94 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zm.), w wyniku postępowania administracyjnego prowadzonego z urzędu,

Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków
o r z e k a

wpisać do rejestru zabytków województwa lubuskiego pod numerem rejestru L - 404 /A

historyczny układ urbanistyczny miejscowości Trzebiel, gmina loco, powiat żarski,

w granicach opisanych poniżej i zaznaczonych ciągłą linią czerwoną na mapie ewidencyjnej gruntów w skali 1 : 2000, stanowiącej integralną część niniejszej decyzji.

Opis granic terenu objętego niniejszym wpisem do rejestru zabytków:

Granica północna przebiega:
- po północnej granicy działek nr ewid.: 541/3, 541/4, 540/2 i 540/1, zlokalizowanych przy ul. 20 - go Lutego,
- przecina ul. Kościuszki i przebiega po północno – zachodniej granicy działek nr ewid.: 477/3 i 480 położonych przy ul. Szkolnej,
- po północnej granicy działek nr ewid.: 488, 487/3, 487/2, 487/1, 486, 485/1, 458/1, 457/4, 457/2 i 456 zlokalizowanych przy ul. Sienkiewicza,
- po północnej granicy działek nr ewid.: 460, 448/23, 445, 447, 441, 440/1 i 349/1 do wysokości ul. Tuplickiej (działka nr ewid. 422/1),

Granica wschodnia przebiega:
- wzdłuż wschodniej granicy działek nr ewid.: 439/1 i 439/2 położonych przy ul. Tuplickiej,
- południową granicą działek nr ewid. 439/2 i 440 położonych przy ul. Tuplickiej i Żarskiej,
- przecina ul. Żarską i biegnie wzdłuż wschodniej granicy działek nr ewid.: 1274/1, 1012/5 i 1012/6 do wysokości rzeki Trzebnej (Lanki),

Granica południowa przebiega:
- po północnej stronie rzeki Trzebnej (Lanki), tj. po południowej granicy działek nr ewid.: 1012/6, 1009/3, 996/8, 995, 996/9, 994, 993/1, 990/3,
- przecina ul. Zamkową i biegnie wzdłuż południowej granicy działek nr ewid.: 975/5, 1265/3, 1265/9, 1267/2,
- przecina ul. Warszawską – południowa granica działki nr ewid. 974 i biegnie wzdłuż południowej granicy działki nr ewid.: 973/3 do wysokości ul. 20 – go Lutego,

Granica zachodnia przebiega:
- po zachodniej granicy działek nr ewid.: 973/1, 1268/2, 1274/3, 541/3 położonych przy ul. 20 – ego Lutego.
u z a s a d n i e n i e

Postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego miejscowości Trzebiel zostało wszczęte z urzędu dnia 03.06.2008 r. poprzez obwieszczenie publiczne, zgodnie z art. 94 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało przekazane do Urzędu Gminy Trzebiel celem umieszczenia go na tablicy ogłoszeń lub innym zwyczajowo przyjętym miejscu oraz wywieszone w siedzibie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Zielonej Górze w dniach 03.06.2008 r. - 17.07.2008 r. Jednocześnie w ww. zawiadomieniu Strony, tj. mieszkańcy miejscowości Trzebiel, zostały zawiadomione o terminie oględzin.
W toku przeprowadzonego postępowania zebrano dowody obejmujące: opinię biegłych, protokół i dokumentację fotograficzną sporządzone podczas oględzin, dokumentację kartograficzną, ikonograficzną oraz literaturę przedmiotu, w tym:
- opracowanie „Trzebiel, woj. zielonogórskie. Studium historyczno - urbanistyczne do planu zagospodarowania przestrzennego miasta”, opr. przez mgr H. Dziurle, arch. J. Wawrzyniaka, R. Kazimierskiego, Warszawa 1960 r.;
- „Opinię – wytyczenie granic niezbędnych do przeprowadzenia postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego miejscowości Trzebiel, gmina loco, powiat żarski”, opr. przez W. Eckerta, P. Kochańskiego, K. Słowińskiego, z Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Zielonej Górze z dnia 29.04.2008 r.;
- protokół sporządzony podczas oględzin przeprowadzonych dnia 27.07.2008 r., w trakcie których dokonano weryfikacji granic wyznaczonych w ww. „Opinii”, zawierający m.in.: opis granic oraz mapę z propozycją przebiegu granic i naniesionymi budynkami wpisanymi do rejestru zabytków i ujętymi w ewidencji zabytków;
- dokumentację fotograficzną wykonaną podczas oględzin dnia 27.07.2008 r.;
- kartografię, w tym: niemiecką mapę topograficzną Messtischblatt, w skali 1:25 000; plan miejscowości zamieszczony w H. E. Kubach, J. Seeger, W. Jung, „Die Kunstdenkmäler des Kreises Sorau Und Stadt Forst”, Berlin 1939;
- ikonografię, m. in.: karty pocztowe, fotografie zamieszczone publikacjach, opracowanie „Dokumentacja ikonograficzna ratusza” przygotowane przez P. Haracza w czerwcu 2008 r.;
- literaturę, m.in.: S. Kowalski, „Zabytki województwa zielonogórskiego”, Zielona Góra 1987, S. Kowalski, „Miasta środkowego Nadodrza dawniej”, Zielona Góra 1974, H. E. Kubach, J. Seeger, W. Jung, „Die Kunstdenkmäler des Kreises Sorau Und Stadt Forst”, Berlin 1939, L. Malinowski, „Gmina Trzebiel: czas, ludzie, wydarzenia”, Trzebiel 2006, L. Malinowski, „700 lat Trzebiela”, Trzebiel 2002, „Studia nad początkami i rozplanowaniem miast nad środkową Odrą i dolną Wartą (województwo zielonogórskie), Tom 2, Dolny Śląsk, Dolne Łużyce, pod red. Z. Kaczmarczyka, A. Wędzkiego, Zielona Góra 1970, J. G. Worbs, „Geschichte der Herrschaften Sorau Und Drebel”, Sorau 1826;
- karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa z terenu miejscowości Trzebiel.

W dniu 05.08.2008 r. kserokopię protokołu z oględzin z dnia 27.07.2008 r. przesłano faksem do Urzędu Gminy Trzebiel. Pismem z dnia 06.08.2008 r. (data wpływu: 11.08.2008 r. ), znak: OB.-4042/01/08, Wójt Gminy Trzebiel wniósł zastrzeżenia dotyczące „objęcia ochroną konserwatorską znacznej części miejscowości Trzebiel”, argumentując swoje stanowisko tym, że „w chwili obecnej historyczny układ miejscowości uległ znacznemu zatarciu. Zostało wyburzone wiele budynków, w miejsce których wybudowano obiekty znacznie odbiegające architektonicznie od historycznych. Zaburza to układ miejscowości i budzi zastrzeżenia społeczności, co do zasadności wpisu”. Powyższe pismo zostało włączone do materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Analizując zgromadzony materiał wzięto pod uwagę argumenty zawarte w ww. piśmie Wójta Gminy Trzebiel. Odniesienie do nich znajduje się w dalszej części uzasadnienia.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że historyczny układ urbanistyczny Trzebiela posiada wartość historyczną, artystyczną i naukową uzasadniającą objęcie go ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków.

Geneza Trzebiela sięga wczesnego średniowiecza. Pierwszy raz Trzebiel wymieniany jest w źródłach w 1301 r. pod nazwą „Trebule”. Jednak analiza rozplanowania wskazuje na znacznie wcześniejsze początki miasta i jego etapowy rozwój. Trzebiel powstał jako miasto rycerskie i od połowy XIV wieku do 1765 r. był własnością kolejnych rodów rycerskich: v. Hackenborn, v. Horn, v. Biberstein, v. Promnitz. Następnie podlegał Saksonii, a od 1815 r. wszedł w skład Państwa Pruskiego.
Już w 1318 r. Trzebiel posiadał przywilej sądowniczy. Miasto zostało ulokowane na prawie magdeburskim, co znalazło odzwierciedlenie w jego układzie urbanistycznym. Prawa miejskie Trzebiel utracił po II wojnie światowej, wraz z włączeniem go w granice Polski.
Od XV wieku Trzebiel wraz z Żarami tworzył Państwo Stanowe, którego był głównym ośrodkiem. Utworzenie Państwa Stanowego przyczyniło się do osiągnięcia dużej niezależności gospodarczej i politycznej Trzebiela.
Dla rozwoju miasta duże znaczenie miała korzystna lokalizacja. Trzebiel rozwinął się w miejscu skrzyżowania dwóch dróg, z których jedna prowadziła z Gubina do Zgorzelca, druga zaś łączyła Żary i Forst (Zasieki). Początkiem założenia był średniowieczny gród zlokalizowany prawdopodobnie w miejscu, w którym obecnie znajduje się pałac. Pod jego ochroną, w rejonie skrzyżowania dróg powstała osada, być może o charakterze targowym. Na wschód od niej, przy drodze do Żar, rozwinęła się inna osada związana z kościołem. Gospodarczy rozkwit tych osad i potrzeba ich terytorialnego rozwoju zadecydowały o powstaniu w XIII wieku nowego organizmu przestrzennego. Nowo ukształtowany ośrodek, który miał zaspokoić wzrastające potrzeby społeczne i gospodarcze Trzebiela, otrzymał, zgodnie z obowiązującymi w tym czasie zasadami urbanistycznymi, regularny układ przestrzenny i został obwarowany.
Centrum założenia stanowił czworoboczny rynek. Wychodzące z jego narożników ulice, wiążące się z ulicą biegnącą równolegle z murami, utworzyły osiem nieregularnych bloków, podzielonych na wąskie działki budowlane. Biegnąca przez miasto droga przelotowa przechodziła obecną ul. Żarską. Jej wylotów z miasta strzegły dwie bramy: Gubińska (od zachodu) i Żarska (od wschodu). Poza obwarowaniami pozostały starsze osady, a także gród z zamkiem oraz kościół. W XV wieku od strony wschodniej, w odległości ok. 100 m od starszych fortyfikacji, wzniesiono drugą linię murów obronnych, włączając w obręb obwarowanego ośrodka osadę z kościołem. Obok wspomnianego rynku staromiejskiego, na północy istniał rynek bydlęcy, przy bramie Gubińskiej założono zaś mały rynek lniany. W 1752 r. określono Trzebiel miastem otwartym. Mury miejskie przestały odgrywać swoją rolę i ulegały stopniowej degradacji.
Zabudowa miasta kilkakrotnie ulegała zniszczeniu. Podczas wojny 30 – letniej Trzebiel został prawie doszczętnie zniszczony. W latach: 1737, 1803, 1859 miały miejsce pożary, w skutek których następowały zmiany w zabudowie miasta. Największe straty miasto poniosło podczas II wojny światowej i w okresie powojennym. Wiele budynków zostało wówczas zniszczonych lub rozebranych, w tym ratusz, kościół oraz całe kwartały zabudowy mieszkalnej.
Z obiektów historycznych, które zachowały się do dziś należy wymienić: pałac wraz z pozostałością parku, wieżę mieszkalną pełniąca niegdyś funkcję więzienia, fragmenty murów obronnych, basztę oraz ciąg budynków mieszkalnych przy ul. Żarskiej z XIX wieku, a także wille z końca XIX i początku XX wieku. Podkreślić należy również, że na terenie miejscowości zachowane są nawarstwienia kulturowo – osadnicze od czasów pradziejowych po okres nowożytny, w tym relikty obiektów takich jak mury miejskie, ratusz czy kościół.
Pomimo wojennych i powojennych zniszczeń, Trzebiel zachował czytelny układ wraz z siatką dróg oraz zabytkowe obiekty rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic i sieci dróg. Podkreślenia wymaga fakt, że Trzebiel stanowi cenny przykład układu średniowiecznego miasta o małej skali założenia przestrzennego, którego średnica obwarowanego ośrodka wynosi ok. 220 m. Trzebiel jest typową dla Śląska i Łużyc Wschodnich miejscowością jeśli chodzi o rozplanowanie - z konsekwentnym owalnym układem, z rynkiem, łączącym funkcje handlowe i administracyjne, przyległymi do rynku kwartałami na osi głównego traktu handlowego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zachowany historyczny układ urbanistyczny Trzebiela posiada dużą historyczną i naukową, której zachowanie leży w interesie społecznym.

Ustalając granice wpisu wykorzystano materiały kartograficzne, ikonograficzne, „Opinię” przygotowaną przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków (mapę z propozycją granic ochrony obszaru), oraz protokół z oględzin zawierający m. in. weryfikację i opis granic terenu proponowanego do objęcia ochroną. Uwzględniono również zachowane zabytki architektury i budownictwa. Przy wyznaczaniu granic kierowano się względami merytorycznymi, zachowaniem spójności terenu oraz zasadą ich możliwie jednoznacznego zdefiniowania, stąd poprowadzenie zdecydowanej większości granic zgodnie z granicami działek ewidencyjnych. W wyjątkowych wypadkach konieczne było prowadzenie granic liniami przecinającymi działki, np. przez ulice. W granicach terenu objętego niniejszą decyzją znalazło się miasto średniowieczne w obrębie murów miejskich, druga linia murów poprowadzona w XV wieku, pałac wraz z parkiem oraz część dawnych przedmieść z zachowaną historyczną zabudową.

W związku z zakończeniem postępowania dowodowego, pismem z dnia 30.03.2009 r., znak: RDZ. 4201-97/09, zawiadomiono Strony poprzez obwieszczenie publiczne zgodnie z art. 94 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. j. w.) oraz art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. j. w.) o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Zawiadomienie to zostało przekazane do Urzędu gminy Trzebiel celem umieszczenia go na tablicy ogłoszeń lub innym zwyczajowo przyjętym miejscu oraz wywieszone w siedzibie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Zielonej Górze. W wyznaczonym terminie żadna ze stron nie stawiła się na zapoznaniu z materiałem dowodowym, nie zgłoszono również uwag co do przedmiotu, zakresu i granic wpisu do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego miejscowości Trzebiel.

Zgodnie z art. 3 p. 1 i p. 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. j. w.) zabytek stanowi „nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową”. Historyczny układ urbanistyczny to „przestrzenne założenie miejskie (...), zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg”. W świetle zebranego materiału dowodowego uznano, że zachowany historyczny układ urbanistyczny miejscowości Trzebiel spełnia warunki ww. definicji.
Przypomnieć należy również, że art. 6 ust. 1 p. 1 lit. b wyżej cytowanej ustawy stanowi, że zabytki nieruchome, w tym układy urbanistyczne podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania. Z kolei, zgodnie z art. 4 p. 1 ustawy, mówi, że „ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie”.
W kontekście przytoczonych powyżej przepisów oraz zebranych dowodów potwierdzających istotną wartość historycznego układu urbanistycznego objęcie go ochroną poprzez wpis do rejestru zabytków wydaje się być ze wszech miar uzasadnione.

Odnosząc się do argumentów zawartych w piśmie Wójta Gminy Trzebiel z dnia 06.08.2008 r., należy podkreślić raz jeszcze, że pomimo degradacji oraz lokalizacji nowych obiektów, historyczny układ Trzebiela jest czytelny i posiada wartości historyczne i naukowe, kwalifikujące go do objęcie wpisem do rejestru. Objęcie ochroną poprzez wpis do rejestru zabytków ma na celu trwałe zachowanie i ochronę przede wszystkim: historycznego rozplanowania z zachowanymi obiektami zabytkowymi i formami zaprojektowanej zieleni, także nawarstwień kulturowo – osadniczych wraz z reliktami dawnej zabudowy (m. in. ratusz, mury miejski), ale również ochronę przed dalszą degradacją związaną z niewłaściwym zagospodarowaniem tego terenu.

W związku z powyższym, w oparciu o art. 3 p. 1 i p. 12, art. 6 ust. 1 p. 1 lit b, art. 7 p. 1, art. 8, art. 9 ust. 1, art. 89 ust. 2, art. 91 ust. 4 p. 4 i art. 94 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. j. w.) oraz art. 49 i art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. j. w.) orzeczono jak w sentencji.

p o u c z e n i e

Od niniejszej decyzji przysługuje Stronom odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za pośrednictwem Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
Doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego obwieszczenie niniejszej decyzji.


Załączniki:
1. Załącznik graficzny stanowiący integralną część decyzji o wpisie do rejestru zabytków.
2. Pouczenie o skutkach wpisu do rejestru zabytków.

Otrzymują:
1. Urząd Gminy Trzebiel, ul. Żarska 41, 68-212 Trzebiel,
2. Starostwo Powiatowe w Żarach, al. Jana Pawła II 5, 68-200 Żary,
3. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, ul. Szwoleżerów 9, 00-464 Warszawa,
4. aa. ( ) MBlz.
Opracowała: M. Błażejewska 09.07.2010 r.


LUBUSKI WOJEWÓDZKI KONSERWATOR ZABYTKÓW
W ZIELONEJ GÓRZE

ul. Kopernika 1, 65-063 Zielona Góra, tel. (0-68) 324-74-11, fax. (0-68) 325-37-45, www.lwkz.pl.

Zielona Góra, dnia 26.04.2010 r.


RZD.4201-164/09 [5]
Nr rej. L-392/A

O B W I E S Z C Z E N I E

DECYZJA
W SPRAWIE WPISU DO REJESTRU ZABYTKÓW WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO HISTORYCZNEGO UKŁADU
URBANISTYCZNEGO MIEJSCOWOŚCI OTYŃ

Na podstawie art. 3 pkt 1,2,12, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4, art. 94 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zmianami) oraz art. 49 i 104 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), w wyniku postępowania administracyjnego przeprowadzonego
z urzędu, wszczętego w dniu 5 czerwca 2009 r.

Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków
orzeka

wpisać do rejestru zabytków województwa lubuskiego pod numerem rej. L-392/A następujący zabytek nieruchomy:

historyczny układ urbanistyczny miejscowości Otyń, gmina Otyń, powiat nowosolski

w granicach opisanych poniżej i zaznaczonych na załączniku graficznym stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.

Granica historycznego zespołu urbanistycznego miejscowości Otyń przebiega w następujący sposób:

po stronie północnej:
• biegnie po południowej i wschodniej stronie działki geodezyjnej oznaczonej nr 451, obejmuje budynek położony przy ul. T. Kościuszki 19 wraz z dwoma budynkami gospodarczymi położonymi przy ww. ulicy umieszczonymi na działce geodezyjnej nr 452/3. Przecina ulicę Kościuszki na wysokości budynku położonego przy ul. T. Kościuszki 2
i obejmuje ten budynek. Ciągnie się w kierunku wschodnim wzdłuż północnej krawędzi ul.
S. Moniuszki, włączając budynki nr 1, 3, 5 i 7.

po stronie wschodniej:
• na wysokości budynku przy ul. S. Moniuszki 7 przecina ulicę i biegnie wschodnią granicą działki geodezyjnej nr 374. Następnie przebiega wzdłuż wschodniej i południowej granicy działki nr 375, południowo-wschodniej granicy działki nr 530/3, zachodniej granicy działki nr 589/38 i nr 589/34 do styku narożników północno-wschodniego działki nr 589/6
z narożnikiem południowo-wschodnim działki nr 589/1.

po stronie południowej:
• przebiega wzdłuż południowej krawędzi działki geodezyjnej nr 589/1 i nr 589/31. Dalej biegnie na zachód, obejmując budynki mieszkalne i gospodarcze zlokalizowane po południowej stronie ul. H. Sienkiewicza, przecina ul. B. Chrobrego oraz strumień – dopływ Ochli i przebiega południowym brzegiem tego strumienia do jego skrzyżowania
z ul. Słoneczną.

po stronie zachodniej:
• przebiega wzdłuż zachodniej linii ul. Słonecznej, wzdłuż wschodnich krawędzi działek geodezyjnych nr 335, 421/2, 427, 423, 424/7, 424/4, 424/9, 424/8, 449/1, 448/1, 450 do południowo-zachodniego narożnika działki nr 451.

Wyżej opisane granice zostały zaznaczone na załączniku graficznym stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.


uzasadnienie

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zmianami) do rejestru zabytków wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy.
W dniu 5 czerwca 2009 roku Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków wszczął
z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zabytków województwa lubuskiego historycznego układu urbanistycznego miejscowości Otyń. W dniu 27 lipca 2009 roku przeprowadzono oględziny ww. terenu. Natomiast w dniu 28 sierpnia 2009 roku umożliwiono stronom zapoznanie się z dokumentacją zgromadzoną w toku prowadzenia przedmiotowego postępowania. Zainteresowani, w szczególności właściciele, użytkownicy wieczyści, podmioty posiadające tytuł prawny do dysponowania nieruchomościami zlokalizowanymi w granicach zespołu urbanistycznego wpisywanego do rejestru zabytków, nie złożyli wniosków i uwag na piśmie, bądź ustnie do protokołu w siedzibie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Zielonej Górze. Nie ustosunkowano się także w żaden inny sposób do wskazanych w trakcie oględzin postulowanych granic wpisu do rejestru zabytków historycznego zespołu urbanistycznego miejscowości Otyń.
Po raz pierwszy Otyń wzmiankowany był w 1313 roku, powstał jednak zapewne znacznie wcześniej z inspiracji książąt głogowskich. Reprezentował typ miasta otwartego, tzn. bez obwarowań, otaczał go jedynie rów, częściowo zasilany wodą ze Śląskiej Ochli. W 2 połowie XIV w. Otyń stał się własnością rycerską, a następnie w latach 1645 – 1776 klasztoru jezuitów. Po kasacji klasztoru miasto uzyskało większą samodzielność. Podstawą gospodarczego bytu było głównie rolnictwo oraz rzemiosło świadczone na rzecz dworu,
a potem klasztoru. Od połowy XIX w. Otyń zaczął ciążyć ku pobliskiej Nowej Soli, gdzie mieszkańcy znajdowali zatrudnienie w powstającym tam przemyśle. W 1945 roku miasto zajęły wojska radzieckie, niszcząc fabryki i obiekty poklasztorne. Otyń utracił prawa miejski, lecz w znaczeniu urbanistycznym jest nadal miastem, o czym decyduje zachowany układ przestrzenny ze średniowiecznym rozplanowaniem i zwartą zabudową z XVIII – XIX w.
Zabudowa centrum Otynia ma charakter miejski. Centralną część miejscowości stanowi prostokątny rynek z ratuszem pośrodku oraz czterema wybiegającymi z jego narożników ulicami. Plac otoczony jest budynkami mieszkalnymi z końca XVIII i pierwszej połowy XIX wieku, tworzącymi zwarte pierzeje. Przez rynek wzdłuż jego zachodniej pierzei oraz ulicami Chrobrego i Kościuszki przebiega stary szlak komunikacyjny prowadzący
z Głogowa do Zielonej Góra. Przy północno – wschodnim narożniku rynku mieści się szesnastowieczny kościół parafialny a w południowo – wschodniej części Otynia zlokalizowany jest średniowieczny zamek przebudowany w XVIII w. na klasztor, od zachodu otoczony parkiem.
Ścisłe centrum Otynia zamyka się w kształcie zbliżonym do owalu, zamkniętego ulicami: Słoneczną, A. Mickiewicza i S. Moniuszki. Wzdłuż dróg odchodzących od rynku na północ (ul. T. Kościuszki), południe (ul. B. Chrobrego) i na wschód (ul. S. Moniuszki), zabudowa stopniowo rozluźnia się nabierając charakteru przedmieścia. Obiekty bliżej centrum tworzą zwarte bloki nawiązujące do zabudowy rynku. Dalej przeważają budynki wolnostojące, głównie z pierwszej połowy XX wieku, z zapleczami gospodarczymi
i ogrodami, graniczące z polami uprawnymi. Przy ul. S. Moniuszki znajdują się obiekty pofabryczne, historyczne i współczesne, zajmujące część dawnego założenia folwarcznego. Przy ulicy Lipowej, prowadzącej do Bobrownik, usytuowany jest folwark z XVIII – wiecznym spichlerzem. Kolejny, trzeci folwark, zajmuje teren pomiędzy ul. Rejtana
a dopływem Ochli. Zachodnią część miejscowości, wykształconą najpóźniej, tworzą zabudowania współczesne: osiedle domów jednorodzinnych i bloki mieszkalne.
Historyczny układ urbanistyczny miejscowości Otyń, stanowi przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni (park przyklasztorny), rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic i sieci dróg. Wpisem do rejestru zabytków postanowiono objąć teren, zamknięty od strony północnej ulicą Moniuszki, od strony zachodniej ulicą Słoneczną, od strony południowej dopływem Ochli oraz ulicą Sienkiewicza, od strony wschodniej zespołem zabudowań klasztornych. Przedmiotowy teren stanowi obszar o zachowanym pierwotnym układzie przestrzennym, odpowiadającym w dużej mierze stanowi bezpośrednio polokacyjnemu. Wyznaczone granice historycznego układu urbanistycznego miejscowości Otyń obejmują ponadto teren o największym nasyceniu zabudową o walorach zabytkowych, której najcenniejsze obiekty wpisane zostały do rejestru zabytków.
Granice ochrony prawnej założenia urbanistycznego miejscowości Otyń ustalono na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych w tym m.in. opinii wykonanej przez Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Zielonej Górze w 2009 roku, karty ewidencyjnej zabytków architektury i budownictwa wykonanej dla wsi Otyń (pierwotnie miasta otwartego) przez Grażynę Bajdan w 1989 roku oraz na podstawie oględzin zespołu urbanistycznego miejscowości Otyń przeprowadzonych w dniu 27 lipca 2009 roku. Granice te zostały naniesione na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji oraz opisane w sentencji.
Układ urbanistyczny centrum Otynia zachował się do dnia dzisiejszego w oryginalnej formie wraz z charakterystyczną, utrzymaną w jednolitym charakterze zabudową mieszkalną pochodzącą z XVIII – XIX w. oraz z szesnastowiecznym kościołem, dawnym zamkiem
i ratuszem. System komunikacji również nie uległ przekształceniom. Brukowa nawierzchnia rynku, drogi tranzytowej przez miasto oraz ul. A. Mickiewicza pochodzi sprzed okresu II wojny światowej. Jako zespół, miejscowość Otyń stanowi cenny zabytek urbanistyczny z rozplanowaniem pochodzącym z okresu średniowiecza.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz opisanych wyżej wartości historycznych, artystycznych i naukowych ustalono, że układ urbanistyczny miejscowości Otyń spełnia warunki definicji zabytku zgodnie z art. 3 pkt. 1 oraz wyczerpuje dyspozycję art. 6 ust. 1 pkt. 1 lit. b Ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a tym samym kwalifikuje się do objęcia go ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków.
W związku z powyższym, w oparciu o art. 3 pkt 1,2,12, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. Niniejsza decyzja podlega doręczeniu przez publiczne obwieszczenie na podstawie art. 94 Ustawy o ochronie zabytków oraz art. 49. Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pouczenie
Od decyzji niniejszej przysługuje stronom odwołanie do Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego za pośrednictwem tutejszego organu w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia w drodze publicznego obwieszczenia.
Doręczenie niniejszej decyzji uważa się za dokonane po upływie 14 dni
od dnia publicznego ogłoszenia.


Załączniki:
1) Mapa z naniesionymi granicami historycznego zespołu urbanistycznego miejscowości Otyń.
2) Pouczenie o skutkach wpisu do rejestru zabytków.

Otrzymuje:
1. Urząd Gminy, ul. Rynek 1, 67-106 Otyń,
2. Starostwo Powiatowe w Nowej Soli, ul. Moniuszki 3b, 67-100 Nowa Sól,
3. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, ul. Szwoleżerów 9, 00-464 Warszawa,
4. aa 4879, 5476


LUBUSKI WOJEWÓDZKI KONSERWATOR ZABYTKÓW
W ZIELONEJ GÓRZE
ul. Kopernika 1, 65-063 Zielona Góra, tel. (0-68) 324-74-11, fax. (0-68) 325-37-45, www.lwkz.pl.

Zielona Góra, dnia 24.02.2010 r.


RZD.4201-203/09 [4]
Nr rej. L-375/A (d. 2203)

O B W I E S Z C Z E N I E

W SPRAWIE WYJAŚNIENIA WĄTPLIWOŚCI CO DO TREŚCI DECYZJI
O WPISIE DO REJESTRU ZABYTKÓW HISTORYCZNEGO UKŁADU
URBANISTYCZNEGO MIASTA NOWA SÓL

POSTANOWIENIE

Działając na podstawie art. 49 i art. 113 § 2 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 pkt 1, art. 91 ust. 4 pkt 4 i art. 94 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 roku, Nr 162 poz. 1568
ze zm.), działając na wniosek Architekta Miejskiego Nowej Soli

Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków
postanawia

wyjaśnić wątpliwości co do treści decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia
4 maja 1976 r., znak: 680/7/76 oraz z dnia 27.07.1977 r., znak: KL-IV-5340/71/77 o wpisie do rejestru zabytków pod numerem rej. 2203 zespołu urbanistyczno - architektonicznego miasta Nowa Sól, w kwestii uściślenia przebiegu granic historycznego układu urbanistycznego miasta Nowa Sól oraz jego otoczenia, objętych ochroną na podstawie ww. decyzji

w następujący sposób:

1) zespół urbanistyczno – architektoniczny miasta Nowa Sól podlega ochronie prawnej
w granicach zaznaczonych kolorem czerwonym na mapie w skali 1:10000, stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia. Na podstawie art. 3 p. 12 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568
z późn. zm.): historyczny układ urbanistyczny stanowi przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg.

2) “ochroną konserwatorską, pod względem kształtowania krajobrazu objęta zostaje strefa
w promieniu 1 km /jednego kilometra/ od ścisłej ochrony”. Zgodnie z obowiązującą ustawą
z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.), ww. obszar stanowi otoczenie zabytku. W rozumieniu art. 3 p. 15 tej ustawy: otoczenie – teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych.

Ochrona prawna obejmuje:
- na terenie zespołu urbanistyczno - architektonicznego miasta Nowa Sól ochroną prawną objęte zostają: nawarstwienie kulturowo - osadnicze, historyczne rozplanowanie zespołu (siatka ulic i placów) wraz z ich nawierzchniami, historyczna zabudowa, elementy małej architektury oraz zieleń komponowana.
- w otoczeniu zespołu urbanistyczno - architektonicznego miasta Nowa Sól ochroną objęte zostają wartości widokowe zabytku.

Granica zespołu urbanistyczno - architektonicznego miasta Nowa Sól wpisanego do rejestru zabytków oraz jego otoczenia zaznaczona została na załączniku graficznym stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia

uzasadnienie

Architekt Miejski Nowej Soli wystąpił do Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 4 maja 1976 r., znak: 680/7/76 oraz z dnia 27.07.1977 r., znak: KL-IV-5340/71/77 o wpisie do rejestru zabytków pod numerem rej. 2203 zespołu urbanistycznego miasta Nowa Sól. W dniu 18.08.2009 r. przeprowadzono oględziny terenu objętego ochroną prawną. Natomiast w dniu 12.10.2009 r. umożliwiono stronom zapoznanie się
z dokumentacją zgromadzoną w toku prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zainteresowani, w szczególności właściciele, użytkownicy wieczyści, podmioty posiadające tytuł prawny do dysponowania nieruchomościami objętymi granicami wpisu do rejestru zabytków, nie złożyli wniosków i uwag na piśmie, bądź ustnie do protokołu w siedzibie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Zielonej Górze.
Wyjaśniając przebieg granic wzięto pod uwagę sentencje decyzji o wpisie do rejestr zabytków przedmiotowego zespołu urbanistycznego, załącznik graficzny stanowiący integralną część niniejszej decyzji oraz weryfikację przeprowadzoną w terenie. Układ urbanistyczny miasta Nowa Sól został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 4 maja 1976 r., znak: 680/7/76 oraz z dnia 27.07.1977 r., znak: KL-IV-5340/71/77, pod numerem rej. 2203. W rozstrzygnięciu decyzji z 1976 r. wskazano, że ścisłej ochronie konserwatorskiej podlega w szczególności zabudowa ulic: Zjednoczenia, Armii Czerwonej (obecnie ul. Wrocławskiej), Placu Wyzwolenia, Nowotki (obecnie ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego) i Zielonogórskiej. Natomiast w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji podkreślono, że miasto Nowa Sól posiada reprezentatywny zespół zabudowy z XIX – XX w. W obrębie wymienionych ulic istnieje stylowa zabudowa z okresu neostylów, eklektyzmu i secesji. Zgodnie z art. 7 p. 1 i art. 6 ust. 1 p. 1 lit. b ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2003 roku, Nr 162 poz. 1568 ze zm.) wpisany do rejestru układ urbanistyczny miasta podlega ochronie prawnej. Do rejestru zabytków wpisana została ponadto strefa w promieniu 1 km od ścisłej ochrony stanowiąca otoczenie zespołu urbanistyczno – architektonicznego.
Na podstawie materiałów dowodowych oraz oględzin zespołu urbanistycznego miasta Nowa Sól określono granice ochrony prawnej historycznego założenia oraz jego otoczenia. Ww. granice zostały naniesione na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia.
Zgodnie z przepisem art. 113 § 2 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego
lub strony wątpliwości co do treści decyzji.
Wobec powyższego należało orzec jak w rozstrzygnięciu postanowienia.

Jednocześnie informuję, że w związku z reformą administracyjną państwa
i utworzeniem z dniem 1 stycznia 1999 roku Województwa Lubuskiego :

- zespół urbanistyczno – architektoniczny miasta Nowa Sól wraz z otoczeniem wpisany do rejestru zabytków prawomocnymi decyzjami Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków
z dnia 4 maja 1976 r., znak: 680/7/76 oraz z dnia 27.07.1977 r., znak: KL-IV-5340/71/77 pod numerem rej. 2203

został wpisany do rejestru zabytków województwa lubuskiego pod nowym numerem
rej. L-375/A

Pouczenie

Od niniejszego postanowienia służy stronom zażalenie do Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego w Warszawie za moim pośrednictwem w terminie 7 dni od jego dostarczenia.
Doręczenie niniejszego postanowienia uważa się za dokonane po upływie 14 dni
od dnia publicznego ogłoszenia.


Załączniki:
1) Mapa z naniesionymi granicami historycznego zespołu urbanistycznego miasta Nowa Sól oraz jego otoczenia.

Otrzymuje:
1. Urząd Miejski Nowa Sól, ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 12, 67-100 Nowa Sól,
2. Starostwo Powiatowe w Nowej Soli, ul. Moniuszki 3b, 67-100 Nowa Sól,
3. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, ul. Szwoleżerów 9, 00-464 Warszawa,
4. aa 1004 awyz


Pokaż metryczkę tego dokumentu drukuj 
Podpisał: Administrator Administrator
Dokument z dnia: 21.02.2012
Dokument oglądany razy: 19 745
Opublikował: Administrator Administrator
Publikacja dnia: 21.02.2012
 
Ukryj metryczkę tego dokumentu     drukuj 


bip.gov.pl